Солтүстік Қазақстан облысы Тимирязев ауданы «Орталықтандырылған кітапхана жүйесі» | Қазақстаннан шыққан тұңғыш ғарышкер

Қазақстаннан шыққан тұңғыш ғарышкер

Дмитриевка ауылдық кітапханасы «Қазақстаннан шыққан тұңғыш ғарышкер» атты ақпараттық таныстыру сағатын ауыл тұрғындарының арасында өткізді.
Тоқтар Оңғарбайұлы Әубәкіров (27 шілде 1946 жыл, Қарқаралы ауданы, Қарағанды облысы) — қазақтан шыққан тұңғыш ғарышкер, ұшқыш, Кеңес Одағының Батыры (1988), Қазақстан Республикасының Халық Қаһарманы (1995), техника ғылымдарының докторы (1998), профессор (1997), Қорқыт Ата атындағы Қызылорда мемлекеттік университетінің құрметті профессоры.
Тоқтар Әубәкіров 1946 жылы Қарағанды облысының Қарқаралы ауданында дүниеге келген. Ресей Федерациясындағы Армавир жоғары әскери ұшқыштар училищесін (1969) және авиация институтын (1979) бітірген.
1962–1965 жылдары Теміртау құйма-механика зауытында токарь болып жұмыс істеді. Оның есімі облыстың Құрмет кітабына алтын әріппен жазылды (1964).
1969–1975 жылдары Кеңес Одағы Әскери-әуе күштерінің Қиыр Шығыс әскери округінде ұшқыш, звено командирі, эскадрилья командирінің орынбасары қызметтерін атқарды.
1975–1976 жылдары Мәскеу ұшқыш-сынақшылар мектебін, 1979 жылы Мәскеу авиация институтын тәмамдады.
1976–1992 жылдары Мәскеудегі А. Микоян атындағы Тәжірибелік конструкторлық бюрода ұшқыш-сынақшы болып жұмыс істеді.
1988 жылы Кеңес Одағында тұңғыш рет әуеде ұшаққа екі рет жанармай құю арқылы Солтүстік полюске ұшу сапарын ерлікпен орындады.
1989 жылы алғаш рет авиатасушы крейсердің алаңқайына «МиГ-29К» реактивті ұшағын шеберлікпен дәл қондырды. Сондай-ақ, ол реактивті ұшақтың 50-ден аса жаңа түрін сынақтан өткізді.
1990 жылы ғарышкерлер құрамына алынды. 1991 жылы 2 сәуірде Кеңес Одағы Ғарышкерлер даярлау орталығында ғарышқа ұшу дайындығына кірісіп, сол жылы 2 қазанда Байқоңырдан «Союз ТМ-13» кемесімен ғарышқа ұшты. Ғарыш кемесі Жер төңірегіндегі «Мир» орбиталық кешенімен түйісті. Онда өзге ғарышкерлермен бірге биотехнология, металлургия, медицина салалары және Арал теңізінің экологиялық жағдайына қатысты ғылыми-зерттеу жұмыстарын жүргізді.
Зерттеу нәтижесінде Арал үстіндегі тұзды шаң боранының пайда болу процесі анықталды, сондай-ақ сол зиянды аэрозолдардың Қазақстан мен Ресей аймақтарына таралуының ғарыштық суреттері алынды. Сонымен қатар, Қазақстан аумағындағы атмосфераны және жер бетін зерттеу, жұлдызды аспанның астрофизикалық бақылаулары ойдағыдай өтті.
1991 жылы 10 қазанда Жерге оралды. Ғарыштан оралған соң Қазақстандағы ғарыштық зерттеулердің негізін қалауға, отандық Қарулы Күштердің әскери даярлығын жетілдіруге, әскери-патриоттық тәрбие жұмыстарын жолға қоюға белсене араласты.
1992–1993 жылдары Қазақстан Республикасы Қорғаныс министрінің бірінші орынбасары,
1993–1994 жылдары Қазақстан Республикасы Ұлттық аэроғарыш агенттігінің бас директоры – Ғылым және жаңа технология министрінің орынбасары,
1994–1995 жылдары Қазақстан Республикасы Жоғарғы Кеңесінің депутаты – Қорғаныс және қауіпсіздік комитетінің төрағасы болды.
1996 жылдан Қазақстан Республикасы Президентінің кеңесшісі,
2004 жылдан Парламент Мәжілісінің депутаты.
2001 жылы Қызылорда облысындағы №44 сайлау округі бойынша Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің депутаты болып сайланды. Қызылорда қаласының құрметті азаматы.
Қазақ КСР Жоғарғы Кеңесінің 12-ші шақырылым депутаты,
Қазақстан Республикасы Жоғарғы Кеңесінің 13-ші шақырылым депутаты,
Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің 3-ші шақырылым депутаты болып сайланды.
Қазақстанның «Отан» (1995),
Кеңес Одағының «Құрмет Белгісі» (1987), «Ленин» (1988), «Қазан төңкерісі» (1991) ордендерімен,
Австрия Республикасының «Алтын Крест» (1988, 1993) ордендерімен марапатталған.
«КСРО-ға еңбек сіңірген сынақшы-ұшқыш» (1990), «КСРО ғарышкер-ұшқышы» (1991) атақтарына ие.
 
 
https://www.facebook.com/100022799556592/posts/1869675450469089/?mibextid=wwXIfr&rdid=QCIySfoAHPUYCeLB#
 
 
12.03.2025
Қаралым саны: 45